Pixar zapowiada transpłciową postać – w jakich bajkach spotkaliśmy już queerowych bohaterów?

Pixar zapowiada transpłciową postać – w jakich bajkach spotkaliśmy już queerowych bohaterów?
Źródło: Wikipedia Commons

W Internecie zawrzało, gdy Pixar ogłosił casting do roli transpłciowej czternastolatki Jess. Bajkowe postacie reprezentujące środowisko LGBTQ nie są jednak nowością. 

Niedawno na Twitterze profilu Trans March pojawiło się ogłoszenie o poszukiwaniach osoby, która użyczy głosu dziewczynce w najnowszym projekcie studia Pixar. Post skierowany jest do aktorek w wieku od dwunastu do siedemnastu lat, które umieją “autentycznie sportretować czternastoletnią, transpłciową dziewczynkę”. Jak można wywnioskować, wytwórnia nie określa, czy zatrudniona osoba miałaby być trans- czy cispłciowa, co świadczy o jej ostrożności w budzącym kontrowersje temacie. 

Resztę artykułu znajdziesz pod postem.

Wywołana burza opiera się o dwa filary dyskusyjne. Z jednej strony oferta tworzy potencjalne miejsce pracy dla osoby z mniejszości płciowych, z drugiej rodzi się pytanie, czy “zamykanie się” jedynie na transdziewczyny nie przyczyniłoby się do zaznaczania granic między osobami trans i cis. Rzeczywiście, każda transpłciowa dziewczyna to dziewczyna i nie powinna mieć znaczenia tożsamość płciowa aktorki, która ją zagra, jednak w praktyce osoby transpłciowe zmagają się z ogromną dyskryminacją, nawet ze strony przedstawicieli innych liter w LGBTQ. Warto więc byłoby zapewnić im przestrzeń w przemyśle aktorskim. Na szczególną uwagę zasługuje też fakt zmieniania się głosu w okresie dojrzewania, który u nastolatków przechodzących tranzycję brzmi inaczej niż u ich cispłciowych znajomych. 

Animacja, o której niewiele jeszcze wiadomo, dołączy do długiej listy bajek ukazujących queerowe postaci. Gdyby wymienić wszystkie, ten artykuł nie miałby końca, szczególnie, że ich twórcy często potwierdzają domysły fanów wiele lat po premierze. Spróbujemy jednak przedstawić najważniejsze przykłady.

Nie wszyscy wielbiciele Ricka i Morty’ego – kreskówki raczej dla starszych widzów – zwrócili uwagę, że ekscentryczny dziadek jest panseksualny. Na przestrzeni całej serii gdzieniegdzie padały panseksualne aluzje w opowieściach głównego bohatera, a w jednym z odcinków można zobaczyć jego dawnego kochanka. 

We flagowej produkcji Cartoon Network znanej w Polsce jako Pora na Przygodę uśmiechnięty komputer BMO jest postacią niebinarną i używa zaimków Ona oraz On. Wątek domniemanego związku dwóch bohaterek serialu, Marceliny i Królewny Balonowej, wyjątkowo spodobał się fanom i teoretykom tego uniwersum, którzy radośnie zareagowali na subtelny pocałunek tej dwójki w finałowym odcinku serii. 

W innej kolorowej animacji wytwórni z czarno-białym logo, Niesamowity Świat Gumballa, kwiatek doniczkowy Leslie jest niebinarny. Co prawda jego tożsamość płciowa zależna jest od emisji w danym kraju (w Polsce portretowany jest jako mężczyzna, jednak m. in. w hiszpańskiej czy francuskiej wersji głosu użyczają mu kobiety), ale za jego płynnością płciową przemawiają wątki retrospektywne czy odcinek Ciśnienie, w którym jest obecny w domku na drzewie, gdzie paczka dziewczyn obgaduje swoich szkolnych kolegów. Z tej sceny nie wynika wprawdzie wprost tożsamość płciowa Leslie, jednak kontekst jest na tyle silny, że nie umknął on uwadze widzów.

Inna dobrze znana dzieciom stacja telewizyjna, Nickelodeon, może poszczycić się emisją kultowej już bajki Spongebob Kanciastoporty, w której to tytułowy bohater odbierany jest przez wielu jako postać queerowa. Ten temat wypłynął po raz pierwszy prawdopodobnie po premierze odcinka, w którym gąbka i rozgwiazda biorą udawany, homoseksualny ślub. Twórcy w odpowiedzi na domysły na temat orientacji seksualnej SpongeBoba już ponad 15 lat temu wyjaśnili, że zależało im, aby uczynić go postacią “niemalże aseksualną”. W ubiegłym roku na twitterowym profilu Nickelodeon pojawił się wpis z okazji pride month, do którego załączone zostało zdjęcie kilku bohaterów stacji, w tym również żółtej gąbki.

Resztę artykułu znajdziesz pod postem.

Przez pewien czas głośno było o najbardziej kasowej animacji w historii, Krainie Lodu, za sprawą rozważań na temat orientacji Elsy. Widzowie uznali, że nie przypomina ona żadnej z dotychczasowych księżniczek, a bardziej niż na mężczyznach skupia się na swojej siostrze; odebrali też piosenkę Let It Go jako rodzaj jej coming outu. W odpowiedzi na informację o sequelu filmu powstał na Twitterze hashtag #GiveElsaAGirlfriend. Choć dwa lata po premierze drugiej części wiemy już, że producenci nie odpowiedzieli bezpośrednio na prośbę fanów, ten rozdział nie jest jeszcze zamknięty. Choć tutaj disneyowska wytwórnia postawiła na zachowawczą postawę, w serialu The Owl House została przedstawiona pierwsza spod ich szyldu, otwarcie biseksualna główna postać. Jest nią Greg, młody chłopak rozpoczynający życie w nowym mieście, który zastanawia się, jak powiedzieć rodzicom o swoim chłopaku.

W pixarowskim, krótkometrażowym Out! z zeszłego roku, pierwszoplanowy bohater jest gejem, a animacja zebrała wysokie noty i pochlebne komentarze odbiorców. Charaktery LGBTQ można znaleźć także w Steven Universe, My Little Pony, Wodogrzmotach Małych,  jednej z serii Scooby’ego Doo (Velma ukazana jako lesbijka! Sorry, zwolennicy jej związku z Kudłatym) i Młodych Tytanów, Kim Kolwiek, Toy Story 4 czy nawet bajce dla najmłodszych Jak wytresować smoka i naprawdę wielu, wielu innych.

Pomimo takiej mnogości queerowych postaci, nadal w porównaniu do tych nie-LGBTQ są one jedynie kroplą w oceanie. Dobrze jednak obserwować, że wytwórnie takie jak Disney i Pixar małymi krokami starają się zwiększyć widoczność mniejszości. Dzięki temu dorastająca młodzież otwiera się na różnorodność, a część z nich znajdzie na ekranie sojusznika, z którym będą mogli się utożsamiać, jeśli odkryją, że nie należą do cisheteronormatywnej rzeczywistości. Temat, wydawać by się mogło pozytywny, gdyż prowadzący do nauki akceptacji i tolerancji, jest wrażliwy dla pewnych środowisk i spotyka się z krytyką. Skrajnie katolicki portal fronda.pl nie przepuści żadnej okazji, żeby oskarżyć takie produkcje o promowanie dewiacji.

Przykładów skrajnych reakcji na wprowadzanie queerowych wątków w produkcjach dla dzieci znajdziemy więcej, czego przykładem może być film Naprzód. Produkcja została ocenzurowana w niektórych krajach, w tym w Polsce, i w naszej wersji językowej zamiast historii o córce dziewczyny policjantki Spectre, słyszymy o jej problemach z pasierbicą. Skoro lesbijska wzmianka wzbudza takie kontrowersje, jakie będą reakcję na transpłciową postać w najnowszej produkcji studia Pixar? 

Tekst: Marta Drzewiecka